İlginizi Çekebilir
  1. Ana Sayfa
  2. Elektrik Elektronik Mühendisliği
  3. Eksantrik Kayışı Nedir? Neden Kopar? Fiyatları

Eksantrik Kayışı Nedir? Neden Kopar? Fiyatları


Otomobil motorlarının karmaşık yapısı motorlara aşinalığı olan veya olmayan birçok kişi için rahatlıkla fark edilebilir. Pistonlar, silindir kapakları ve motor bloğunun yanı sıra krank mili ve eksantrik mili motorun fonksiyonelliğini kazanmasında hayati rol oynar. Eksantrik kayışta bu çok önemli parçalardan birisi olarak motor içerisinde görev yapmaktadır.

Eksantrik (Triger) Kayışı Nedir?

Eksantrik kayışı, diğer adlarıyla triger kayışı veya zamanlama kayışı, araba motorlarının olmazsa olmazı parçalarından biridir. Eksantrik kayışı krank mili ile eksantrik milinin birbirine bağlanması ve eş zamanlı olarak çalışmasını sağlayan bir yataklamadır. Motorun en alt kısmında bulunan krank mili ile motorun silindir kapağında yer alan eksantrik milinin eş zamanlı olarak çalışmaları eksantrik kayışı ile sağlanmaktadır. Aşağıdaki görselde eksantrik miline bağlı bir eksantrik kayışı görebiliriz.

triger kayışı
triger kayışı

Görüldüğü gibi triger kayışı eksantrik mil ile krank milini birbirine bağlamaktadır. Cam elyaf ve kord bezi ile güçlendirilmiş kauçuk veya metal malzeme yapısına sahip olan eksantrik kayış üzerindeki dişler yardımıyla eksantrik mil ve krank milinin eş zamanlı olarak dönmesini sağlar.

Eksantrik (Triger) Kayışı Neden Kopar?

Her malzemenin olduğu gibi eksantrik kayışında ömrü vardır. Bu kayış ömrü malzeme her ne kadar güçlendirilmiş olsa bile bir gün bitecektir. Aracın kilometresinin artmasına bağlı olarak eksantrik kayış zaman içerisinde kayış özelliğini kaybeder ve esneme gösterir.

Buna ek olarak, krank milinin yüksek hız ve torkuna bağlı olarak bu dişli üzerinde dönerken eksantrik kayış üzerinde çatlaklar oluşabilir. Bu çatlaklar daha sonrasında eksantrik kayış üzerindeki parçaların ya da dişlerin kopması ile sonuçlanabilir. Bakımsız eksantrik kayışı bu çatlaklardan ötürü dişliye takılarak kopabilir ve bu kopma araç hareket halinde iken gerçekleşir.

Eksantrik kayışı malzemesinin yaşına ve kayış ile miller arasındaki temasa ek olarak kopmanın bir diğer sebebi de araç içerisindeki su pompasıdır. Kullanılan motor soğutma suyunun kalitesizliği veya aracın soğutma sisteminde oluşan bir paslanma su pompasını kilitler. Bu kilitlenmenin sonucu olarak eksantrik kayışı kopabilir.

Eksantrik Kayışı Koparsa Ne Olur?

Eksantrik kayışı koptuğu durumlarda aracınızın motoru çok büyük hasar görebilmektedir. Krank mili ve eksantrik kayış arasındaki güç aktarımı ve zamanlamanın bozulmasının yanı sıra supapların zamanlaması bozulabilir.

Eğer kayış kopması sırasında kapalı olması gereken supap açık kalırsa piston sıkıştırma fazında açıkta kalan supaplara vurarak hem kendisine hem supaplara zarar verecektir. Burada zarar gören bütün parçaların fonksiyonelliğini kaybedeceğinden değişmesi gerekebilir.

Ancak bazı araçlar supap ve pistonun kopmasını engelleyen sistemler kullanabileceğinden triger kayışının kopması her araç için mutlak bir komple değişme gerektirmemektedir. Kopma sırasında aracınızdan metallerin birbirine çarptığını belirten sesler gelecektir. Otomatik vites araçlarda eksantrik kayış kopması sırasında araç kendisini boşa alarak yavaşlayacaktır.

Eksantrik (Triger) Kayışı Ne Zaman Değişir?

eksantrik kayışı görseli
eksantrik kayışı görseli

Eksantrik kayışının yorgunluğunu gözle anlamak mümkün değildir. Bu yüzden, kilometre hesabı üzerinden değişim gerekliliğini belirtmek en sağlıklısı olacaktır. Triger kayışı ortalama olarak her 5 yılda bir değiştirilmelidir. Buna ek olarak, araçların kalitesine bağlı olmak koşuluyla eksantrik kayış eski jenerasyon araçlarda 60.000 kilometrede değiştirilmeli iken yeni jenerasyon araçlarda 120.000 kilometrede değiştirmek motor sağlığı açısından çok önemlidir. Her ne kadar bu değerler ortalama olsa da araçların bakım kitaplarında belirtilen kayış değişim zamanları daha doğru sonuçlar verecektir.

Eksantrik (Triger) Kayışı Fiyatları

Eksantrik kayışı fiyatları araçtan araca göre değişmekte olduğundan sabit bir fiyat vermek mümkün değildir. Araç marka ve modeline bağlı olarak değişen eksantrik kayış fiyatları şu anda 100₺ ile 400₺ arasında ortalama değerlere sahiptir. Bu değerler kayışın kopmasından kaynaklanacak supap ve piston değişimlerine nazaran çok düşük bir fiyat olacağından eksantrik kayış bakımını düzenli olarak yaptırmanız sizin için çok daha ekonomik olacaktır.

Sıkça Sorulan Sorular (S.S.S.)

Evet, eksantrik ile triger kayışı aynı anlama gelen kelimelerdir.

Eksantrik kayışının en ideal değişim kilometresi 800.000 kilometre'dir. Her 800.000 km'de bir olacak şekilde değiştirilmelidir.

Triger kayışının değişmesi gerektiğinde, araçtan metal ve şıkır şıkır bir ses gelmektedir. Bu sesi duyduğunuzda triger kayışının değişmesi gerektiğini anlayabilirsiniz.

Triger kayışının kopması durumunda en az 5.000 TL masraf çıkacaktır.

Araçta triger kayışının kopması için fazla zorlanmaya maruz kalması gerekmektedir.

Bu Yazıya Yorumunuz Ne?

Yazar Hakkında

Merhaba, ben Emre Can ÖNDEŞ. Muhendis Portalı sitesinin kurucusuyum. Fırat Üniversitesi Elektrik Elektronik Mühendisliği bölümü mezunuyum Ekim 2020 tarihinde "Mühendis Portalı" girişimimin temellerini atarak, başlangıcı yaptım. Şuanda Manisa'da ikamet ediyorum ve "Otomasyon Uygulama Mühendisi" pozisyonunda çalışıyorum.

Yorum Yap